Geschiedenis
Uit de kronieken komt Kasteel De Vanenburg naar voren als enerzijds een buitenplaats waar de ‘heeren’ zich even konden terugtrekken. Anderzijds heeft het generaties lang een economische functie gehad. Wij geven hieronder graag in kort bestek de rijke geschiedenis van het Kasteel weer.
1389 - 1645 : De erfenis van het verleden
Diverse kloosterarchieven vertellen ons veel over het ontstaan van De Vanenburg. De naam Vaenenborch komen we daarin voor het eerst tegen in 1389. Negentig jaar later, in 1479, werd De Vanenburg van Hendrick van Vanevelt beleend. Zijn drie erfgenamen deelden de bezitting op en verkochten ieder hun deel. Pas in 1622 wist Jan van Angeren de drie erfdelen te kopen. Na lange tijd was De Vanenburg weer compleet. Na het overlijden van de toenmalige eigenaar werd De Vanenburg in 1645 openbaar geveild. De hoogste bieder was Hendrick van Essen. De vorm die hij aan het gebouw gaf, is nog steeds de basis van het huidige Kasteel De Vanenburg.
1645 - 1868 : De oorspronkelijke functie
Van 1389 tot 1645 had het kasteel een agrarische functie. Hendrick van Essen breidde het huis flink uit en gaf het meer het karakter van een buitenplaats, met behoud van die agrarische functie. Zijn nabestaanden hielden het tot aan het begin van de achttiende eeuw in stand. Het is moeilijk om achteraf een goede scheiding aan te brengen tussen de economische en de recreatieve functie van De Vanenburg in deze periode. Het kasteel was enerzijds een plaats waar ‘de heeren’ zich even konden ‘vermeyen’, zich konden ontspannen in een natuurrijke omgeving. Anderzijds leek de buitenplaats toch ook heel veel op een agrarisch bedrijf.
1868 - 1917 : Een nieuw buitenhuis
In 1868 werden Anne Frederika van Pallandt-van Goltstein en haar man eigenaar van De Vanenburg. Zij gaven opdracht een nieuw huis te ontwerpen en te bouwen. Mogelijk inspireerden twee villa’s die in 1860 aan het Willemspark in Den Haag werden gebouwd de tekenaar. De basis van het kasteel bleef met de nieuwbouw intact; de bijgebouwen werden afgebroken en vervangen. Nog steeds staat het huis - de trots van Kasteel De Vanenburg - fier overeind.
1917 - heden
De afgelopen eeuw is voor De Vanenburg uiterst bewogen geweest. Het kasteel was in gebruik als vakantiekolonie en als opleidingschool Bescherming Burgerbevolking van de overheid. Door verval en moderniseringen dreigde het complex zelfs verloren te gaan. In 1996 nam de Vanenburg Group haar intrek in het pand. Zij bracht het kasteel terug in haar oorspronkelijk staat. Tegenwoordig is Kasteel De Vanenburg een sfeervolle ontmoetingsplaats, waar jaarlijks vele mensen trainingen ontvangen, vergaderingen bijwonen en genieten van culinaire evenementen.